Zagadnienia do egzaminu dyplomowego na kierunku pedagogika,
specjalność edukacja elementarna
ze specjalnością dodatkową język obcy/terapia psychopedagogiczna

(aktualne od roku akademickiego 2014/2015)

1. Przemiany cywilizacyjne a rozwój osobowości współczesnego dziecka ( transformacja ustrojowa, rewolucja informacyjna oraz naukowo-techniczna, globalizacja, integracja europejska, ekspansja mass mediów). Przykłady działań edukacyjnych uwzględniających pozytywny wpływ tych przemian oraz działań przezwyciężających ich negatywne oddziaływania.

2. Dziecko jako podmiot procesu edukacji, jego potrzeby psychiczne, zaspokajanie. Humanistyczne podejście do dziecka. Troska o wielostronny i harmonijny rozwój jego osobowości. Sposoby organizowania procesu edukacji z uwzględnieniem specjalnych potrzeb edukacyjnych.

3. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego i szczebla edukacji wczesnoszkolnej.

4. Zabawa jako potrzeba dziecka i strategia edukacyjna. Współczesne poglądy na zabawę.

5. Istota integracji w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, jej wielopłaszczyznowy charakter; konsekwencje programowe, organizacyjne i metodyczne w ujęciu praktycznym.

6. Specyfika uczenia się dziecka w okresie dzieciństwa. Dominacja poznania bezpośredniego, zmysłowego. Uczenie się w ujęciu tradycyjnym oraz konstruktywistycznym. Przykłady fragmentów zajęć dydaktyczno – wychowawczych uwzględniające zmodernizowany model nauczania.

7. Zasady, metody, formy oraz środki dydaktyczne w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Praktyczne odniesienia, przykłady zajęć.

8. Dojrzałość szkolna dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem gotowości do nauki czytania i pisania.

9. Rozwijanie twórczej aktywności uczniów, czynniki wspierające i hamujące, przykłady.

10. Język obcy w procesie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, uwzględnianie w codziennej praktyce edukacyjnej wymogów programowych, organizacyjnych i metodycznych.

11. Sposoby Intensyfikowania procesu edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, przykłady .

12. Planowanie pracy dydaktyczno – wychowawczej w przedszkolu i w klasach I-III, przykłady

13. Dziecko w świecie mediów – szanse i zagrożenia.

14. Trójpodmiotowość w edukacji dziecka. Współpraca z jego środowiskiem rodzinnym.

15. Grupa rówieśnicza i jej wpływ na kształtowanie się osobowości dziecka. Kierowanie grupą przedszkolną i zespołem klasowym.

16. Środowisko lokalne w edukacji elementarnej, jego wpływ na kształt osobowości dziecka Konstruowanie przez nauczyciela własnego programu edukacji regionalnej, sposoby jego realizacji.

17. Sposoby wdrażania dzieci do współbycia i współdziałania w różnych przestrzeniach edukacyjnych. Przygotowanie   ich do partnerstwa kulturowego w zintegrowanej Europie.

18. Trudności wychowawcze, sposoby przezwyciężania, zapobieganie.

19. Wdrażanie młodszych uczniów do propedeutycznej aktywności samokształceniowej.

20.Trudności i niepowodzenia szkolne uczniów, istota, przyczyny, zapobieganie, terapia. Przykłady działań edukacyjnych w kontakcie z domem rodzinnym ucznia.

21. Nauczyciel – osobą znaczącą w kształtowaniu osobowości dziecka. Pożądane cechy osobowości oraz kompetencje pedagogiczne. Rola i znaczenie refleksji pedagogicznej oraz krytycyzmu w procesie rozwoju zawodowego.

Literatura z zakresu edukacji przedszkolnej

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Dwulatki i trzylatki w przedszkolu i w domu: jak świadomie je wychowywać i uczyć, Wyd. Bliżej Przedszkola 2013.

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Jelinek J. A., Starsze przedszkolaki: jak skutecznie je wychowywać i kształcić w przedszkolu i w domu, Wyd. Bliżej Przedszkola 2014.

Karbowniczek J., Kwaśniewska M., Surma B., Podstawy pedagogiki przedszkolnej z metodyką, Wyd. Akademia Ignatianum, Kraków 2011.

Kwiatowska M. (red.), Podstawy pedagogiki przedszkolnej, WSiP, Warszawa 1988.

Gruszczyk-Kolczyńska E., Zielińska E., Nauczycielska diagnoza gotowości do podjęcia nauki szkolnej, Wyd. Bliżej Przedszkola 2014.

Kielar – Turska M., Jak pomagać dziecku w poznawaniu świata, WSiP, Warszawa 1992.

Bogdanowicz M., Ryzyko dysleksji: problem i diagnozowanie: skala ryzyka dysleksji wraz z normami dla klas 0 i I, Wyd. „Harmonia”, Gdańsk 2005.

Izdebska J., Dziecko w świecie mediów elektronicznych. Teoria, badania, edukacja medialna, Wyd. Trans Humana, Białystok 2007.

Muchacka B., Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej, Wyd. Naukowe AP, Kraków 2001.

Karwowska-Struczyk M., Dziecko i konteksty jego rozwoju, IBE, Warszawa 2007.

Solich K., Zabawy komputerowe w procesie alfabetyzacji dzieci, Wyd. PWSZ, Racibórz 2014.

 

Czasopisma pedagogiczne:   „Bliżej Przedszkola”, „Wychowanie w Przedszkolu”

Literatura z zakresu edukacji wczesnoszkolnej

(Anty)edukacja wczesnoszkolna, red. D. Klus – Stańska. Kraków 2014, Impuls.

Dziecko w szkolnej rzeczywistości, red. H. Sowińska, Poznań 2011, Wyd. UAM.

Kapica G.( red.), Współczesne konteksty dzieciństwa. Racibórz 2006, Wyd. PWSZ.

Kapica G.( red.), Edukacja do współbycia i współdziałania. Racibórz 2010, Wyd. PWSZ.

Klus – Stańska D., Nowicka M., Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej. Warszawa 2004, WSiP oraz 2013.

Klus – Stańska D., Szczepska – Pustkowska M. (red.), Pedagogika wczesnoszkolna. Warszawa 2009, WAiP.

Koźmińska I., Olszewska E., Wychowanie przez czytanie. Warszawa 2010, Wyd. Świat Książki.

Krauze – Sikorska H., Kuszak K. (red.), Aktywna edukacja w przedszkolu i w szkole. Poznań 2010, Wyd. Wyższa Szkoła Pedagogiki i Administracji.

Kryk G., Szepelawy M. ( red. ), Edukacyjne dylematy dzieciństwa. Racibórz 2012, Wyd. PWSZ.

Mały leksykon pedagoga wczesnoszkolnego, red. J. Karbowniczek. Warszawa 2014, Wyd. ERICA.

Michalak R., Aktywizowanie ucznia w edukacji wczesnoszkolnej. Poznań 2004, Wyd. UAM.

Nikitorowicz J., Edukacja interkulturowa. Kreowanie tożsamości dziecka. Gdańsk 2009, GWP.

Podstawa programowa kształcenia zintegrowanego. Warszawa 2008, Wyd. MEN.

Rozwijanie kompetencji kluczowych uczniów w procesie edukacji wczesnoszkolnej, red. J. Uszyńska- Jarmoc i inni. Kraków 2013, Wyd. Impuls.

Sowińska H., Michalak R. (red.), Edukacja elementarna jako strategia zmian rozwojowych dziecka. Kraków 2004, Impuls.

Szmidt K. J., Pedagogika twórczości. Gdańsk 2007. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Tapscott D., Cyfrowa dorosłość. Warszawa 2010, Wyd. Akademickie i Profesjonalne, rozdział 5.

Włoch S. (red. ) Wczesna edukacja dziecka – perspektywy i zagrożenia, Opole 2009, Wyd. UO.

Zalewska E., Pedagogika wczesnoszkolna, W: Pedagogika, tom 4, rozdział 12. red. B. Śliwerski, Gdańsk 2010, GWP.

Żylińska M., Neurodydatyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi. Toruń 2013, Wyd. Naukowe UMK.

Czasopisma pedagogiczne: „Problemy Wczesnej Edukacji”, „Życie Szkoły”, „Edukacja i Dialog”